Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Summary


AZERBAYCAN CUMHURİYETİ’NİN BÖLGESEL KALKINMA POLİTİKALARI

1990’lı yılların başında SSCB’nin dağılması sonucu Azerbaycan Cumhuriyeti siyasi bağımsızlığını elde etmiştir. Kazanılan siyasi bağımsızlığın bekası için gerekli temel şartlardan en önemlisi sağlam bir ekonomiye sahip olmaktı. İlk yıllarda yürütülen politikalar gereği petrol anlaşmalarıyla ülkenin sahip olduğu petrol kaynaklarının üretime katılımı sağlanmış ve ekonomik kalkınma için gerekli mali kaynak elde edilmiştir. Petrol anlaşmaları sonucunda başkent Bakü ve onun yakın çevresini kapsayan Abşeron bölgesine ciddi oranda yabancı yatırımlar yapılmış ve bu sayede bölge belli bir kalkınma seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde yürütülen ekonomik politikaların sonucu olarak kısa bir dönemde makro iktisadi göstergelerde ciddi gelişmeler gözlemlenmiştir. Bu kapsamda enflasyon kontrol altına alınmış, bütçe açığı GSYH’nin %1-%2’sine kadar azaltılmış, ülkede özelleştirme reformları kademeli ve sistemli olarak gerçekleştirilmiş ve girişimcilik faaliyetinin uyarılması için birçok adım atılmıştır. 1997 yılından itibaren ekonomik kalkınma kısmen de olsa sağlanmış, ülkedeki toprak reformları tam olarak gerçekleştirilmiş, 1390 bin hektar toprak alanı tam olarak özelleştirilmiştir. GSYH’nin yıllık büyüme hızı 1996 yılında %1,3, 1997 yılında %5,8, 1998-2003 yılları arasında ise ortalama yıllık olarak %10’a ulaşmıştır. Yaşanan gelişmelere rağmen ülkenin sosyal ekonomik yaşamında özellikle bölgesel kalkınma ve istihdam alanında çözülmesi beklenen birçok problem söz konusuydu. Eski SSCB ülkelerinde yaşanan siyasi ve ekonomik krizler nedeniyle Azerbaycan’ın Eski Sovyet Cumhuriyetleri ile olan ilişkilerinin yıpranması ülkenin diğer bölgelerindeki üretim güçlerinin ve üretim altyapısının deformasyonuna neden olmuştur. Ülkeye yapılan yabancı yatırımların genellikle petrol sektörü ve petrol sektörüne ilişkin sektörlere yönelik oluşu bu sektörün ekonomik olarak canlanmasına sebep olmuştur. Bu kapsamda petrol dışı sektörler ve diğer ekonomik bölgelerin gelişiminde duraklama yaşanmıştır. Yaşanan bu gelişmelere bağlı olarak nüfusun ülke başkentine akımı artmış, ekonominin bölgesel kalkınması gerilemiş, bölgelerin gelişmişlik düzeyleri arasındaki fark artmış ve bazı bölgelerde sosyal, ekonomik, demografik ve ekolojik durumun kötüleştiği görülmüştür. Çeşitli sektör ve bölgelerde gözlemlenen bu durum bölgesel potansiyelinin verimli bir şekilde kullanarak bölgesel farkların ortadan kaldırılmasını, ekonominin ayrı ayrı alanlarının kalkınmasını, yerel üretim işletmelerinin faaliyetinin genişletilmesini, ihracata yönelik üretimin uyarılmasını, yerel girişimciliğin gelişimini sağlayan bölgesel kalkınma politikalarının uygulanmasını gerektirmekteydi. Bu çerçevede Azerbaycan Cumhuriyeti’nde çeşitli bölgesel kalkınma programları hazırlanıp uygulamaya konmuştur. Bu programlar 2004 yılından itibaren 4 yıllık süreyi kapsayacak şekilde kademeli olarak uygulanmaya başlamıştır. Günümüz itibariyle 2004-2008, 2009-2013, 2014-2018 yıllarını kapsayan ve bölgesel kalkınmayı amaçlayan üç devlet programı hazırlanmış ve uygulanmıştır. Bu kapsamda son gelişme ise 29.01.2019 tarihinde Azerbaycan Cumhurbaşkanı tarafından 2019-2023 yıllarını kapsayacak bölgesel sosyo ekonomik kalkınmayı amaçlayan Devlet Programının onaylanmasıyla yaşanmıştır. Bu çalışmada Azerbaycan Cumhuriyeti’nde uygulanan kalkınma politikaları ve bu politikalar kapsamında uygulanan bölgesel kalkınma programları incelenmiştir.



Keywords
Bölgesel Kalkınma, Sosyo Ekonomik Gelişim, Kalkınma Politikaları.

References

Advanced Search


Announcements


Address :Russian Science Academy Mahaçkala / Russian Federation
Telephone :+90 539 673 66 66 Whatsapp Fax :
Email :ssssjournal@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri