Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


Summary


TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE {OL-} EYLEMİNİN {İ-} EYLEMİYLE İŞLEVSEL EŞDEĞERLİĞİNE KANIT SUNAN YANTÜMCELEŞTİRME SÜRECİNİN KIRGIZ TÜRKÇESİYLE KARŞILAŞTIRILMASI

Alanyazına bakıldığında {i-}, {ol-}, {bulun-}, {-DIr} gibi dilbilgisel birimlerin çeşitli kullanımlarda “ekeylem” kavramı altında benzer bir işlevi yerine getirdiği söylenmektedir. Bu çalışma, {i-} ve özellikle yantümceleştirme sürecinde onun yerine kullanılabilen {ol-} eylemi odağında gerçekleştirilmiştir. Eski Anadolu Türkçesinden başlayarak bir süreç dahilinde ses tözünü yitirdiğini gözlemlediğimiz {i-} ekeylemi günümüz Türkiye Türkçesi kullanımlarında ses olarak nadir gözlemlenebilen eylemlerden biri olmuştur. {İ-} eyleminin bulunduğu temel tümceler yantümceleştirildiğinde {ol-} yardımcı eylemine işlevini aktardığını, bir anlamda {ol-} eylemine dönüştüğü gözlenmektedir. Bu da, “Tarihsel süreç içerisinde tözünü yitirme ve belki aşamalı olarak yok olma sürecine giren {i-} ekeyleminin boşta bıraktığı görevleri {ol-} eylemi mi yerine getiriyor?” sorusunu akla getirmektedir. Bu çalışmada, bu soruya yanıt ararken bulguların kapsamlı olabilmesi adına {i-} eyleminin farklı zaman, kip veya görünüş çekimlerinin yantümceleştirilme sürecinde {ol-} eylemi ile yansımasının nasıl gerçekleştiği üzerinde de durulmuştur. Öte yandan Türkiye Türkçesinde ortaya çıkan bulgular Kırgız Türkçesiyle karşılaştırılarak Türk dillerinde yüklemleştiren ve bileşik ulam oluşturan yardımcı eylemlerin yan tümceleştirme süreçlerinde benzer görünümler sergileyip sergilemediği gözlenmek istenmiştir. İleri çalışmalar için başlangıç çalışması olarak değerlendirilebilecek bu makalede ortaya çıkan bulgularla, diğer Türk dillerini de karşılaştırmalı olarak içine alabilecek bir zemin oluşturma amacı güdülmüştür.



Keywords
Türkiye Türkçesi, Kırgız Türkçesi, yardımcı eylem, yantümceleştirme, {i-}, {ol-}

References

Advanced Search


Announcements


Address :Russian Science Academy Mahaçkala / Russian Federation
Telephone :+90 543 373 80 81 Whatsapp Fax :
Email :ssssjournal@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri