JOURNAL OF SOCIAL, HUMANITIES AND ADMINISTRATIVE SCIENCES (JOSHAS), Yıl 2024 Sayı Cilt 10 Sayı 6

On the Key Determinants of Economic Growth

Zehra Doğan Çalışkan — 2024-11-30

Economic growth is a complex and multifaceted process influenced by various historical, social, cultural, and institutional factors. Understanding the key determinants of this process is vital for improving a country's economic performance and formulating effective, sustainable development strategies. This study undertakes an extensive review of existing literature to identify the fundamental determinants of economic growth and discusses relevant policy measures that can be adopted in relation to these factors.Recognizing these key variables enables governments to craft more effective economic policies and allocate resources more efficiently. For example, insights into how human capital, technology, and infrastructure investments impact growth are crucial for developing both short- and long-term strategies. Additionally, a deep understanding of growth dynamics helps countries design strategies related to international trade, investment, and technology transfer, which are essential for maintaining competitive advantages in the global economy. The findings of this study highlight the specific policies needed to foster economic growth and outline practical steps for their implementation. By focusing on these determinants, countries can achieve sustainable growth and enhance overall welfare. This work serves as a valuable resource for policymakers, researchers, and stakeholders aiming to comprehend and improve the dynamics of economic growth in their respective contexts.

Görsel Düşünce ve Görsel Anlatım İlişkisi: Konut Çevresi Peyzaj Projesi Stüdyo Deneyimi

Doruk Görkem ÖzkanDuygu Akyol Kuyumcuoğlu ,Edanur Özer — 2024-11-30

Peyzaj mimarlığı, insan-çevre ilişkisinde insanın ihtiyaçları doğrultusunda çevrenin işlevsel, estetik ve anlamsal boyutlarını göz önünde bulundurarak mekanlar yaratan bir disiplindir. Bu mekanların üretiminde tasarımcı yenilik yaratma arzusunda olup kullanıcı için birbirinden farklı tasarımlar ortaya koymayı hedeflemektedir. Teknolojinin gelişimi peyzaj mimarlığı eğitimini de içerik ve kapsam olarak sürekli değiştirmekte ve geliştirmektedir. Özellikle öğrencilerin düşünme biçiminde görselleştirme teknolojilerinin değişimi büyük öneme sahiptir. Bu değişim bazen olumlu bazen de olumsuz olabilmektedir. Öğrencinin yaratıcılığını geliştirirken bazen de sınırlandırdığı ifade edilmektedir. Bu araştırma görsel anlatımın yaratıcılık üzerindeki etkilerine odaklanmamıştır. Bu araştırma peyzaj mimarlığında görsel düşünce ve görsel anlatım kavramlarının önemini vurgulamak ve mekan üretiminde bu iki kavramı stüdyo projeleri kapsamında ele almayı amaçlamıştır. Bu kapsamda Karadeniz Teknik Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü eğitim programında Stüdyo 2 dersi sonuç ürünler değerlendirilmiştir. Öğrencilerin görsel düşünce ve görsel anlatımları konut çevresi peyzaj projeleri final paftaları ile değerlendirilmiştir. Final projelerinde öğrencilerin belirlemiş olduğu kavram, bu kavramın görselleştirilmesi, belirlemiş oldukları kullanıcı grubu ve etkinlik listesi, plan, kesit ve 3d görseller üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Lise 9, 10, 11 ve 12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitaplarında Kullanılan Dilin Açıklığı ve Anlaşılırlığı Açısından Değerlendirilmesi

Bayram Özer Yasir Yıldız — 2024-11-30

Eğitim öğretim süreçlerinde derslerin işlenmesinde öğretmenlerin birincil kaynakları ders kitaplarıdır. Öğrencilerin kullanımına her zaman hazır olan bu kitaplar, içerisinde yer alan bilgi, örnek ve sorularla bezelidir. Öğrencilerin seviyelerine uygun şekilde hazırlanan kitaplar, konuların öğrenilmesinde yüksek oranda katkı sağlar. Bu uygunluk hem ders içerikleri, örnekler olduğu gibi metinleri de içermektedir. Bu çalışma lise 9, 10, 11 ve 12. sınıflarında okutulan Türk dili ve Edebiyatı derslerine ait kitaplarda kullanılan dilin açıklığı ile anlaşılırlığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu kitaplarda yer alan öğretici metinler hakkında sınıf seviyelerine uygunluk, öğrenci düzeyine uygunluk, dil bilgisi açısından açıklık ve akıcılık gibi özelliklerine bakarak değerlendirmede bulunulmuştur. Öğrencilere doğru bilgiyi vermek kadar, bilgiyi verme şekli de çok önemli olduğu için konu ve kazanımların öğrenciler tarafından daha kolay öğrenilmesi ve içselleştirilmesi, bilgilerin açık, net ve anlaşılır biçimde sunulmasıyla da alakalıdır. Çalışmada edebi metinler, işlenen konuların en önemli örnekleri oldukları için incelemeye dahil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanmıştır. Araştırma sonucunda kitaplarda kullanılan dilin öğrenci seviyelerine uygun olduğu, ayrıca edebi eserlerde kullanılan eski dile ait birçok kelimenin dilin zenginliğini artırdığı belirlenmiştir. Kitaplarda yer alan öğretici metinler ise açık, net ve anlaşılır olduğu görülmüştür.

Görsel Retorik Stratejilerinin Afiş Tasarımlarındaki Etkisi

Merve Ekiz Kaya , — 2024-11-30

Görsel retorik, iletişimin görsel unsurlarla sağlandığı ve izleyiciyi etkileme amacı taşıyan bir alan olarak modern toplumda giderek daha önemli hale gelmiştir. Özellikle reklamcılık, medya, eğitim ve politika gibi alanlarda yaygın olarak kullanılmakta ve çeşitli disiplinler tarafından araştırma konusu olmaktadır. Grafik tasarımda görsel retorik, mesajların etkili bir şekilde iletilmesi, izleyicinin dikkatinin çekilmesi ve duygusal tepkilerin uyandırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda araştırma, görsel retoriğin afiş tasarımlarındaki rolünü ve tarihsel gelişimini incelemektedir. Görsel retorik, özellikle 19. ve 20. yüzyılın önemli afiş tasarımlarında kullanılan retorik stratejilerin (ethos, pathos, logos) izleyici üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla ele alınmıştır. Afişlerin kültürel ve tarihsel bağlamları dikkate alınarak, mesajların iletilmesinde kullanılan görsel unsurların işlevselliği ve estetiği detaylı bir şekilde incelenmiştir. Araştırma bulguları, afişlerde kullanılan retorik stratejilerin izleyiciyi etkileyerek ikna etmede etkili olduğunu göstermektedir. Pathos stratejisi, izleyicinin duygularını harekete geçirerek güçlü bir etki yaratırken, logos stratejisi mantıklı ve rasyonel argümanlarla izleyiciyi ikna etmektedir. Ethos stratejisi ise güvenilirlik ve otorite hissi vererek izleyicinin güvenini kazanmaktadır. Afişlerde renk kullanımı, tipografi, kompozisyon ve görsel metaforlar gibi unsurların dikkatlice seçilmesi, izleyicinin mesajı daha etkili bir şekilde almasını sağlamaktadır. Ayrıca, görsel retorik stratejilerinin afiş tasarımlarının tarihsel gelişimindeki etkisi örneklerle ele alınarak incelenmiştir. 19. yüzyılda afişlerde genellikle basit ve doğrudan mesajlar kullanılırken, 20. yüzyılda daha karmaşık ve metaforik anlatımların öne çıktığı görülmüştür. Bu değişim, sanatçılar ve tasarımcıların izleyicinin görsel okuryazarlığını ve eleştirel düşünme becerilerini kullanarak mesajlarını iletmeye odaklanmalarına neden olmuştur. Bu bağlamda retorik ve görsel retorik stratejileri, afiş tasarımlarının izleyici üzerindeki etkisini artırmak için kullanılan araçlar olup, mesajların daha etkili bir şekilde iletilmesini ve izleyiciyle güçlü bir bağ kurulmasını sağlamaktadır.

Eğitim Kurumlarında Veliler Tarafından Maruz Kaldıkları Şiddete İlişkin Öğretmen Görüşlerinin İncelenmesi

Ahmet ÜstünDuygu Şenyer ,İsa Özcan — 2024-11-30

Şiddet, bireylerin fiziksel ve ruhsal sağlığını olumsuz etkileyen, toplumun yapısını bozan, mağdur ettiği kişilerin hayatını tehdit eden, maddi, manevi, fiziksel ve duygusal yönden zarar veren eylemlerin tümüdür. Şiddet, toplumun her kesiminde olduğu gibi eğitim öğretim alanlarında da dikkat çekici boyutlara ulaşmıştır. Bu araştırmanın amacı eğitim kurumlarında öğretmenlerin veliler tarafından maruz kaldığı şiddeti, bu şiddete neden olan faktörleri ve öğretmenlerin maruz kaldıkları şiddeti önlemeye yönelik görüş ve önerilerini incelemektir. Araştırmaya Samsun ilinin Ladik ilçesindeki eğitim kurumlarında çalışan 12 öğretmen katılmıştır. Verilerin yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanarak elde edildiği bu araştırma nitel bir çalışmadır ve betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Yapılan araştırmalardan elde edilen verilere göre araştırmaya katkı sağlayan bütün öğretmenler fiziksel veya psikolojik şiddete maruz kalmışlar ya da okulda yaşanan şiddetin şahidi olmuşlardır. Katılımcılar, öğretmenlerin liderlik vasfı taşımayan okul müdürleri, yanlış eğitim politikaları, şiddete özendiren televizyon programları, sosyal medya, caydırıcı yaptırımların olmaması gibi nedenlerle şiddete maruz kaldıklarını ifade etmişlerdir. Ankete katılan öğretmenler şiddetin önüne geçmek için okul yöneticilerinin liyakat esas alınarak görevlendirilmesi, öğretmene değer veren eğitim politikalarının benimsenmesi, okuldaki güvenlik tedbirlerinin arttırılması, öğretmenlerin özlük haklarının düzenlenmesi gibi çözüm önerilerinde bulunmuşlardır. Araştırmanın ortaya koyduğu bulgular, konu hakkında yapılan önceki çalışmaların da sonuçları göz önünde bulundurularak tartışılmış ve sonuçlar bu doğrultuda ele alınmıştır.

İngilizce Başlık: Bağımsız Denetim Firması Rotasyonu, Kilit Denetim Konuları ve Finansal Raporlama Kalitesi İlişkisi: BİST 30 Analizi

İrem Özcan — 2024-11-30

This study aims to measure the association between independent audit firm rotation, key audit matters, and financial reporting quality. For this objective, the data of the companies included in the BIST 30 index between 2017 and 2022 were analyzed. Discretionary accruals and goodwill impairment disclosures were preferred to represent financial reporting quality. Three separate models were established in the research part of the study. Model (1) measures the association between audit firm rotation, change of key audit matters, and the Big 4 audit firms. Model (2) analyzes the influence of audit firm rotation, change in key audit matters, big 4 audit firms, and return on assets on financial reporting quality. Discretionary accruals and goodwill impairment were preferred to measure financial reporting quality. The model developed by Kothari, Leone, and Wasley (2005) was used to measure discretionary accruals. Panel data analysis was applied for all three models. As a result of the panel data analysis conducted for Model (1), it was found that audit firm rotation and the Big 4 audit firms did not have a significant impact on the changes in key audit matters. Panel data analysis was applied to Model (2) using the discretionary accruals data obtained from Model (3). According to the analysis results of Model (2), changes in key audit matters and return on assets have a significant and positive impact on the quality of financial reporting. As a outcome of this study, which examined the data of BIST 30 companies between 2017 and 2022, it was concluded that changes in key audit matters and return on assets positively affect the quality of financial reporting. This study can be improved by using different ratios as indicators of financial reporting quality or by including a larger number of companies, sectors, or countries in the analysis.

İtfaiyecilikte Havalandırmanın Rolü ve Önemi

Doğan Kazak — 2024-11-30

Bu makale, yangınla mücadelede havalandırmanın itfaiyeciler için hayati bir öneme sahip olduğunu vurgulamaktadır. Yangın sırasında ortamda biriken duman, sıcak gazlar ve zehirli maddelerin tahliyesi, yangının yayılmasını önlemek ve itfaiyecilerin güvenliğini sağlamak açısından kritik bir rol oynamaktadır. Havalandırmanın doğru ve zamanında uygulanması, yangının kontrol altına alınmasını kolaylaştırırken, yanlış zamanlama veya hatalı uygulamalar yangının daha hızlı yayılmasına neden olabilir. Özellikle kapalı alan yangınlarında havalandırma stratejileri daha karmaşık hale gelir ve dikkatli bir planlama gerektirir.

Makale, doğal, mekanik, hidrolik, dikey ve yatay havalandırma tekniklerini inceleyerek, her birinin yangının yapısına, binanın özelliklerine ve itfaiyecilerin müdahale stratejilerine göre nasıl avantajlar ve dezavantajlar sunduğunu ele almaktadır. Havalandırma tekniklerinin yangının çeşitli aşamalarında, yangının dinamiklerine uygun bir şekilde uygulanması, yangının yayılma hızını %30-50 oranında azaltabileceği belirtilmektedir.

Ayrıca, kapalı alan yangınlarında yapılan yanlış havalandırma, alev dili, parlama ve geri tepme gibi tehlikeli durumlara yol açabilir. Yangın sırasında havalandırma ve yangınla mücadele ekiplerinin uyumlu çalışması, yangının kontrol altında tutulmasını kolaylaştırır ve itfaiyecilerin güvenliğini artırır. Makale, havalandırma sistemlerinin düzenli bakım ve testlerinin yapılmasının, özellikle büyük yapılar için kritik olduğunu, yangın algılama ve havalandırma sistemlerinin entegrasyonunun ise yangın güvenliği açısından büyük fark yarattığını vurgulamaktadır. Sonuç olarak, yangınla mücadelede etkili havalandırma stratejilerinin uygulanması, itfaiyecilerin güvenliğini ve yangının kontrolünü sağlamada kilit rol oynamaktadır.

TÜRK HALK MÜZİĞİ REPERTUVARINDA YER ALAN ESKİŞEHİR TÜRKÜLERİNİN MÜZİKAL VE EDEBİ İNCELENMESİ

Pelin Demirçe Altıntaş — 2024-11-30

İlk hayat belirtisi olan ses; insanoğlunun var olduğu ilk günden bu yana kendisini ifade etmesi adına kullandığı en önemli özelliğidir. İlkel toplumdan medeni toplumlara ulaşana dek insanlar en önemli iletişim aracı olarak kendi seslerini kullanmış ve bu sayede bireysel anlamda kendi kimliklerini, kolektif anlamda da geleneklerini ve diğer topluluklardan farklılıklarını oluşturmuşlardır. İnsanlar çoğu zaman bu farklılıklarını sözlerini döşedikleri ve sonrasında ezgilendirdikleri türküler aracılığı ile gelecek nesillere aktarmışlardır. Önemli sözlü kültür ürünlerimizden olan türküler, bir milletin kültürel mirası içinde yer alan, sözleri ve müzikleriyle geçmişten günümüze yaşanmışlıkları, duyguları, düşünceleri ve inançları yansıtmaktadırlar. Bu nedenle çalışmanın amacı; Türkiye Radyo Televizyon Kurumu repertuvarında yer alan kırık hava formundaki Eskişehir türkülerinin incelenerek, müzikal ve edebi yapısının ortaya konması olarak belirlenmiştir. TRT repertuvarında yer alan türkülerin edebi ve müzik unsurları bakımından incelenmesi, bir yörenin kültürel özelliklerinin ve müzikal yapısının anlaşılması açısından önemlidir. Bu tür çalışmalar, yöre halkının yaşam tarzını, inançlarını, değerlerini ve müzikal zevklerini ortaya koymaktadır. Eskişehir türkülerinin çoğunlukla kırık hava formunda, Hüseyni makamında, 2 ve 4 zamanlı usuller yanında, 9/8'lik usuller de tespit edilmiştir. Konu içerikleri ise aşk, sevda, gurbet, ayrılık gibi evrensel temaların yanı sıra yöreye özgü unsurları da barındırmaktadır. Bu çalışma, Eskişehir türkülerinin daha kapsamlı olarak incelenmesi ve gelecek nesillere aktarılması için bir başlangıç noktası oluşturması noktasında önem taşımaktadır.

Sosyal Medyanın Öğrencilerin Aile İletişimi ve Sosyal Yaşantısı Üzerindeki Etkilerinin Değerlendirilmesi ve Analizi

Sevil Özkan GültekinŞükrü Ada ,Hale Gönenç — 2024-11-30

Günümüzde sosyal medya platformlarının gençler üzerindeki etkisi, aile içi iletişimi önemli ölçüde etkilemektedir. Bu araştırma, sosyal medya kullanımının lise öğrencilerinin aile içi iletişimi ve sosyal ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. 2023-2024 eğitim öğretim yılında BTSO Ali Osman Sönmez Sosyal Bilimler Lisesi'nde öğrenim gören 9., 10.,11. ve 12. sınıf öğrencilerinden rastlantısal örnekleme yöntemiyle seçilen 212 öğrenci, araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler, Demir (2016) tarafından geliştirilen "Sosyal Medya Kullanımının Aile İletişimine Etkisini Belirleme Ölçeği" kullanılarak toplanmış ve SPSS 27 programı ile analiz edilmiştir.Araştırma bulguları, sosyal medya kullanımının aile içi iletişim üzerinde olumsuz etkiler yarattığını göstermektedir. Özellikle sosyal medya kullanım süresi arttıkça, aile içi iletişimde bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Sınıf düzeyi, sosyal medya kullanım süresi gibi değişkenlerin bu etkiyi nasıl şekillendirdiği analiz edilmiştir. 12. sınıf öğrencilerinin sosyal medya kullanımının, diğer sınıf düzeylerine göre aile içi iletişim üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğu gözlemlenmiştir.Bu sonuçlar doğrultusunda, sosyal medyanın aile içi iletişim üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla, aile ve okul düzeyinde eğitim programları ve stratejilerin geliştirilmesi önerilmektedir. Ayrıca, ailelerin ve eğitimcilerin, öğrencilerin sosyal medya kullanımını daha bilinçli bir şekilde yönetmelerine yardımcı olacak rehberlik ve destek çalışmalarının önemine dikkat çekilmektedir. Bu tür önlemler, gençlerin sağlıklı sosyal ilişkiler kurmalarına ve aile içi bağlarını kuvvetlendirmelerine katkı sağlayabilir.

Yunan Mitolojisinde Tasvir Edilen Hayvanların Sembol Bağlamında Değerlendirilmesi

Zennübe Işık Aysun Kösece — 2024-11-30

Yunan mitolojisi, tarih boyunca insanlık için sadece bir hikaye anlatma aracı olmaktan öte, derin anlamlar da taşıyan bir kaynak haline gelmiştir. Mitler genel olarak insanların evreni, doğayı ve kendi varoluşlarını anlamalarına yardımcı olurken, mitolojik figürler ve bu figürlerin sembolik ögeleri, zengin bir sembolizm durumunu ortaya çıkarmıştır. Bu sembollerin en önemlilerinden biri ise hayvan sembolleridir. Bu çalışma, Yunan mitolojisinde yer alan hayvan simgelerinin sembolik olarak anlamlarını ve bu anlamlarında mitoloji bağlamında anlatılarını ve Yunan kültürü üzerindeki etkilerini incelemektedir. Antik Yunan mitolojisinde sıkça karşımıza çıkan hayvan sembollerinin, tanrı, tanrıçalar ve onlarla olan ilişkileri ve toplumsal sembolik değerlerini ortaya koymak çalışmanın amacıdır. Araştırma, mitolojik metinlerin detaylı bir şekilde incelenmesi ve literatür taraması yapılarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, hayvan sembollerinin, yalnızca dini ritüellerde değil aynı zamanda Yunan toplumundaki insanların günlük yaşamında, edebiyatta ve sanat alanında da önemli bir yere sahip olduğunu göstermektedir. Kullanılan hayvan sembollerinin, tanrıların ve tanrıçaların güçlerini, etki alanlarını ve sahip oldukları niteliklerini simgeleyip, kültürel ve toplumsal değerlerin aktarılmasında önemli bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Yunan mitolojisinde yer alan hayvan motifleri kimi zaman bir gücü sembol ederken kimi zaman bir tür ceza unsuru olarak kullanılmıştır. Bu çalışma Yunan mitolojisinde bulunan hayvan simgelerinin detaylı ve kapsamlı sembolik anlamlara sahip olduğunu ve bu anlamların Yunan toplumu tarafından dini ve sosyal yapının anlaşılması ve kültürel olarak önemli katkılar sağladığını ortaya koymaktadır.