İşletme Yönetimi Perspektifinden Yeşil Aklama: Stratejik Bir Yanılsama mı Yoksa Rekabetçi Bir Araç mı?
Author :
Abstract
Bu çalışma, son yıllarda sürdürülebilirlik söyleminin işletme yönetiminde merkezi bir konuma yerleşmesiyle birlikte giderek yaygınlaşan yeşil aklama (greenwashing) olgusunu, işletme yönetimi perspektifinden ele almayı amaçlamaktadır. Artan çevresel farkındalık, yatırımcıların çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine verdiği önem ile birlikte, işletmelerin çevresel performanslarını paydaşlara daha görünür biçimde sunma eğilimini güçlendirmiştir. Ancak bu süreçte bazı işletmelerin gerçek ve ölçülebilir çevresel iyileştirmeler yerine, sürdürülebilirlik söylemlerini iletişim temelli ve sembolik uygulamalarla sınırlı tuttuğu gözlenmektedir. Literatürde yeşil aklama olarak tanımlanan bu yaklaşım, işletmelerin çevre dostu bir imaj yaratmak amacıyla yanıltıcı, seçici veya belirsiz bilgiler yoluyla paydaş algısını yönlendirmelerini ifade etmektedir. Çalışmada, yeşil aklama kavramı öncelikle kavramsal çerçevede ele alınmış; ardından stratejik yönetim, kurumsal itibar ve meşruiyet teorileri bağlamında değerlendirilmiştir. Literatür taraması bulguları, yeşil aklamanın kısa vadede işletmelere olumlu kurumsal imaj ve rekabet avantajı sağlayabildiğini, ancak uzun vadede tüketici güveninin azalması, kurumsal itibarın zedelenmesi ve sürdürülebilir rekabet avantajının ortadan kalkması gibi ciddi yönetimsel riskler doğurduğunu ortaya koymaktadır. Dijital şeffaflığın artması ve düzenleyici denetim mekanizmalarının güçlenmesi, yeşil aklama uygulamalarının ifşa edilme olasılığını yükseltmekte ve bu durum işletmeler için çok boyutlu bir risk alanı oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, yeşil aklamanın işletmeler açısından sürdürülebilir bir strateji değil, kısa vadeli kazanımlar uğruna uzun vadeli kurumsal değerleri tehdit eden stratejik bir yanılsama olduğunu vurgulamaktadır. İşletmelerin çevresel sorumluluğu yalnızca iletişim boyutunda değil, temel faaliyetlerine entegre edilmiş şeffaf ve doğrulanabilir uygulamalarla desteklemeleri gerektiği ifade edilmektedir.
Keywords
Abstract
This study aims to examine the phenomenon of greenwashing, which has become increasingly prevalent with the growing strategic importance of sustainability in business management. The rising awareness of environmental issues among consumers, investors, and other stakeholders, together with the expanding influence of environmental, social, and governance (ESG) criteria, has encouraged firms to present their environmental performance more visibly. However, rather than implementing genuine and measurable environmental improvements, some firms limit their sustainability efforts to symbolic and communication-oriented practices. This approach, referred to in the literature as greenwashing, denotes the use of misleading, selective, or ambiguous environmental claims to shape stakeholder perceptions and construct a “green” corporate image. Within this framework, the study first conceptualizes greenwashing and then evaluates it through the lenses of strategic management, corporate reputation, and legitimacy theory. The literature review indicates that greenwashing may generate short-term benefits such as enhanced corporate image, increased market appeal, and perceived competitive advantage. Nevertheless, these gains are largely symbolic and fragile. As digital transparency increases and regulatory scrutiny intensifies, inconsistencies between environmental rhetoric and actual corporate practices become more visible, exposing firms to reputational damage, erosion of consumer trust, and potential legal sanctions. Consequently, greenwashing transforms from a perceived strategic tool into a substantial managerial risk in the long run. The findings of this study suggest that greenwashing embodies a structural paradox in contemporary business management. While sustainability discourse may temporarily strengthen competitive positioning, the absence of authentic environmental performance ultimately undermines corporate legitimacy and long-term value creation. Therefore, the study concludes that greenwashing is not a sustainable business strategy but rather a strategic illusion that jeopardizes organizational credibility and stakeholder relationships. It emphasizes that sustainability should be integrated into core business processes through transparent, measurable, and verifiable practices rather than being confined to symbolic communication strategies.
