Muhammed Siyah Kalem Minyatür Eserlerinin Yapay Zeka Destekli Animasyonlara Dönüştürülmesi: Teknik ve Estetik bir Analiz
Author :
Abstract
Muhammed Siyah Kalem ismiyle özdeşleşen ve Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi’ndeki albümlerde muhafaza edilen minyatür eserler, klasik İslam sanatının idealize edilmiş estetik normlarından radikal bir kopuşu temsil eden benzersiz örneklerdir. On beşinci yüzyıl Orta Asya ve İpek Yolu kültürünün izlerini taşıyan bu eserler; figüratif dinamizmi, grotesk deformasyonları ve "hareket vaadi" barındıran anatomik yapılarıyla sinema öncesi (pre-cinematic) güçlü bir anlatı potansiyeline sahiptir. Bu çalışma, statik bir kültürel miras olan Siyah Kalem minyatürlerinin, güncel Büyük Dil ve Görsel Modelleri (LVLM) ile ileri düzey difüzyon mimarileri aracılığıyla dijital animasyonlara dönüştürülme sürecini teknik ve estetik açılardan analiz etmektedir. Araştırma kapsamında, geleneksel segmentasyon yöntemlerinin yarattığı mekânsal kopuş riskini bertaraf eden "Bütüncül Sahne Devinimi" (Holistic Scene Motion) yaklaşımı benimsenmiş; figürlere kemik sistemi tanımlayan yöntemler yerine "Derinlik Duyarlı Gizil Difüzyon" (Depth-Aware Latent Diffusion) teknolojisi kullanılmıştır. Bu süreçte, statik imgenin monoküler derinlik haritaları çıkarılarak figürlerin ontolojik niyetine uygun devinimler sentezlenmiştir. Elde edilen bulgular, yapay zekanın Siyah Kalem’in "kemik-kas abartısı" gibi aykırı estetik kodlarını ve üslup sadakatini (stylistic fidelity) koruyarak tutarlı bir video sentezi gerçekleştirebildiğini kanıtlamaktadır. Çalışma, statik arşivlerin "yaşayan bir miras" (living heritage) ekosistemine dönüştürülmesine ve yeni nesil izleyicide görülen algısal kopuşun engellenmesine yönelik metodolojik bir rehber sunması bakımından özgün bir değer taşımaktadır.
Keywords
Abstract
The miniature works identified with the name of Muhammad Siyah Qalam and preserved in the albums of the Topkapi Palace Museum Library are unique examples representing a radical departure from the idealized aesthetic norms of classical Islamic art. Carrying the traces of 15th-century Central Asian and Silk Road culture, these works possess a strong pre-cinematic narrative potential with their figurative dynamism, grotesque deformations, and anatomical structures that harbor a "promise of motion". This study analyzes the process of transforming Siyah Qalam miniatures, which are static cultural heritage, into digital animations through current Large Vision-Language Models (LVLM) and advanced diffusion architectures from both technical and aesthetic perspectives. Within the scope of the research, the "Holistic Scene Motion" approach, which eliminates the risk of spatial disconnection caused by traditional segmentation methods, was adopted; instead of methods defining bone systems for figures, "Depth-Aware Latent Diffusion" technology was utilized. In this process, monocular depth maps of the static image were extracted to synthesize movements consistent with the ontological intent of the figures. The findings demonstrate that artificial intelligence can synthesize consistent video sequences while preserving Siyah Qalam's extreme aesthetic codes, such as "bone-muscle exaggeration," and maintaining stylistic fidelity. The study holds an original value in providing a methodological guide for the transformation of static archives into a "living heritage" ecosystem and preventing the perceptual detachment observed in new generation audiences.
