Author :
Abstract
Bu çalışmada bireylerin kapalı çalışma ortamlarında maruz kaldıkları risk faktörlerini çok boyutlu bir yaklaşımla ele alan bir Hasta Bina Sendromu (HBS) ölçeği geliştirmek ve bu sayede literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında bütüncül bir kavramsallaştırma ile HBS süreci için bütünleşik bir model de geliştirilmiştir. Alan yazındaki incelemeler ışığında HBS’nin tek bir nedene indirgenemeyeceğini, bu nedenle de fiziksel, hijyenik ve psikososyal etmenlerin karşılıklı etkileşimi sonucu ortaya çıkan karmaşık bir yapı olduğu düşüncesi çalışmanın temel yapısını oluşturmuştur.
Çalışmanın teorik dayanakları, çevresel yaklaşım teorisi, ergonomik yaklaşım teorisi, stres ve çevresel yük teorisi, psikososyal yaklaşım teorisi ile davranışsal ve algısal teori olmak üzere farklı teorik temellere dayandırılmıştır. Araştırma bulguları çerçevesinde tamamlanan çalışmada, HBS konusunda yararlanılabilecek, fiziksel, hijyenik ve psikososyal etmen boyutlarından oluşan 22 soru önermeleri bir ölçek elde edilmiştir. Bu bağlamda geliştirilen ölçeğin, söz konusu çok boyutlu yapıyı ölçebilecek bütüncül bir araç sunarak literatürdeki önemli bir boşluğu doldurması umut edilmektedir.
Sonuç olarak, bu çalışmada Hasta Bina Sendromu’nun çok boyutlu doğasını yeniden tanımlayan ve ölçülebilir hale getiren bütüncül bir model önerilmiştir. Özellikle de hijyenik etmenlerin bağımsız bir boyut olarak ele alınması ve psikososyal faktörlerin modele entegre edilmesi, literatüre özgün ve kuramsal açıdan anlamlı katkılar sunacağı düşünülmektedir
Keywords
Abstract
The aim of this study was to develop a Sick Building Syndrome (SBS) scale that addresses the risk factors individuals are exposed to in indoor work environments using a multidimensional approach, thereby contributing to the literature. As part of the study, an integrated model for the SBS process was also developed through a holistic conceptualization. Based on a review of the literature, the study was founded on the premise that SBS cannot be reduced to a single cause but rather constitutes a complex structure resulting from the interaction of physical, hygienic, and psychosocial factors.
The theoretical foundations of the study are based on various theoretical frameworks, including the environmental approach theory, the ergonomic approach theory, the stress and environmental load theory, the psychosocial approach theory, and behavioral and perceptual theories. Within the framework of the research findings, a scale comprising 22 item statements-covering physical, hygienic, and psychosocial factors-was developed for use in studying HBS. It is hoped that the scale developed in this context will fill a significant gap in the literature by providing a comprehensive tool capable of measuring this multidimensional structure.
In conclusion, this study proposes a comprehensive model that redefines the multidimensional nature of Sick Building Syndrome and makes it measurable. In particular, the treatment of hygienic factors as an independent dimension and the integration of psychosocial factors into the model contribute a unique and theoretically grounded perspective to the literature.
