Author :
Abstract
Çağdaş yaşamın hız ve dönüşüm üzerine kurulu olduğu modern mekân anlayışında “yer” olgusu önemli değişimlere uğramaktadır. Hız, dönüşüm ve geçicilik üzerine kurulu çağdaş örüntüler, yaşam biçimlerimizi ve algısal deneyimlerimizi dönüştürmektedir. Bu durum, geleceğe bırakılacak geleneksel kültür ve medeniyet anlayışlarının ayrışmasına yol açmaktadır. Bu çalışmada mekân ile yer arasındaki ayrım, her mekânın anlam, kimlik ve aidiyet üretip üretmediği sorusu üzerinden ele alınarak, Marc Augé'nin “yok-mekân” kavramı çerçevesinde tartışılmaktadır. Augé, modernite ve süper-modernite bağlamında ortaya çıkan bu mekânları, bireyin mekânla ilişkisinin geçici, anonim ve kimliksizleşmiş olduğu geçiş alanları olarak tanımlamaktadır. Modern kentsel yaşamın hız, anonimlik ve tüketim odaklı yapısı içerisinde bu alanlar, birey için yalnızca bir geçiş noktası olarak varlık göstermektedir. Augé'nin “üst-modernite” olarak adlandırdığı dönemde “yer” kavramında yaşanan kayıp, “yok-yer” ve “yersizlik” kavramlarıyla açıklanmakta; bu kavramlar mekânın anlam, kimlik ve aidiyet bağlamında yeniden değerlendirilmesini sağlamaktadır. Çalışmada Marc Augé'nin “yok-mekân” kavramı temel alınarak, kimliksiz geçiş alanlarına uygulanan soyut resim/grafik ve renk alanı (color field) yaklaşımlarının, mekânsal algıyı dönüştürerek bu alanlara nasıl kimlik kazandırdığı incelenmektedir. Kimliksizleşmiş geçiş alanlarındaki grafik uygulamaları “mekâna aidiyet kazandırma” ve “soyutlama” bağlamında ele alınmaktadır. Soyut resim/grafik müdahaleleriyle yok-mekânları nitelikli birer sanat mekânına dönüştüren ve mekâna özgü (site-specific) üretim yapan Daniel Buren, Sol LeWitt ve Lothar Götz gibi sanatçılar örneklem olarak incelenmektedir. Analizler sonucunda, soyut müdahalelerin yok-mekânların “geçicilik” hissini “deneyimsel kalıcılığa” dönüştürdüğü; ayrıca bu üç sanatçının stratejilerinin süreklilik, anonimlik ve duyusallık eksenlerinde birbirini tamamlayan yaklaşımlar sergilediği saptanmaktadır.
Keywords
Abstract
As contemporary life is founded upon speed and transformation, the phenomenon of “place” within the modern understanding of space is undergoing significant change. Contemporary patterns built on speed, transformation, and transience are reshaping both our ways of living and our perceptual experience. This situation leads to a fragmentation of the traditional understandings of culture and civilization that are to be transmitted to the future. This study addresses the distinction between space and place through the question of whether every space produces meaning, identity, and belonging, and situates this distinction within the framework of Marc Augé's concept of the “non-place.” Augé defines the spaces that emerge within the context of modernity and supermodernity as transitional zones in which the individual's relationship with space becomes temporary, anonymous, and de-identified. Within the speed-, anonymity-, and consumption-oriented structure of modern urban life, these spaces exist for the individual merely as points of passage. The concepts of “non-place” and “placelessness,” developed to account for the loss experienced in the notion of “place” during the period Augé terms “supermodernity,” allow space to be reconsidered in relation to meaning, identity, and belonging. Building on Augé's concept of the “non-place,” this study focuses on how abstract painting/graphic and color-field approaches applied to de-identified transitional spaces transform spatial perception and confer identity upon such spaces. Graphic interventions in de-identified transitional spaces are examined within the frameworks of “instilling a sense of belonging to place” and “abstraction.” The study takes as its reference the artists Daniel Buren, Sol LeWitt, and Lothar Götz, who transform “non-places” into qualified art spaces through abstract painting/graphic interventions and who produce site-specific work. The analysis concludes that abstract interventions transform the sense of “transience” inherent to non-places into “experiential permanence,” and that the strategies of these three artists together display complementary approaches organized around the axes of continuity, anonymity, and sensoriality.
Keywords
Marc Augé, Non-place, Abstract painting, Site-specific art, Spatial identity.
