Çocuklukluk Çağı Travmalarının ve Bağlanma Stillerinin Psikopatoloji Üzerinde Yordayıcı Etkisi

Author :  

Year-Number: 2026-Cilt 12 Sayı 2
Publication Date: 2026-03-21 16:33:40.0
Language : Türkçe
Subject : Psikoloji
Number of pages: 263-273
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Bu araştırma çalışmasında, bireylerin çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stilleri incelenmiş; bu değişkenlerin kişilik özellikleri ve psikiyatrik semptomlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul’da yaşayan 491 yetişkin oluşturmaktadır. Katılımcılara Sosyodemografik Bilgi Formu, Kısa Semptom Envanteri, Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (CTQ-33), İlişki Ölçekleri Anketi ve Coolidge Axis II Envanteri-Plus Türkçe Kısa Formu (CATI+ TR KF) uygulanmıştır. Araştırmada verilerinin çözümlenmesinde parametrik testler kullanılmıştır. İlişkisel analizler, psikopatolojik belirtilerin çocukluk çağı travmaları, güvensiz bağlanma stilleri ve birçok kişilik özelliği ile pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Buna karşılık, güvenli bağlanma ve dışadönüklük ile psikopatolojik belirtiler arasında negatif yönlü ilişkiler saptanmıştır. Çocukluk çağı travmalarının; özellikle güvensiz bağlanma stillerinin ve borderline kişilik özelliği başta olmak üzere birçok kişilik özelliğiyle pozitif yönde ilişkili olduğu belirlenmiştir. Güvenli bağlanma çoğu kişilik özelliğiyle negatif yönde ilişkiler sergilerken, korkulu ve saplantılı bağlanma stillerinin hem kişilik özellikleri hem de psikopatolojik belirtilerle pozitif ilişkiler gösterdiği görülmüştür. Araştırmada gerçekleştirilen çoklu regresyon analizleri, çocukluk çağı travmaları ve bağlanma stillerinin kişilik özellikleri üzerinde anlamlı ve ayırt edici yordayıcı etkilere sahip olduğunu göstermiştir. Genel olarak bulgular, güvensiz bağlanma stillerinin birçok kişilik özelliği için güçlü ve tutarlı yordayıcılar olduğunu; çocukluk çağı travmaları arasında ise özellikle duygusal istismarın kişilik yapılanması üzerinde daha belirgin ve yaygın etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur. Elde edilen sonuçlar, erken dönem ilişkisel deneyimlerin ve bağlanma örüntülerinin kişilik özelliklerinin oluşumu ve sürdürülmesinde merkezi bir rol oynadığını; erken yaşantılar, bağlanma stilleri ve kişilik yapılanmasının ruhsal belirtilerle yakından ilişkili olduğunu göstermektedir.

Keywords

Abstract

This thesis examined individuals childhood trauma experiences and attachment styles, and investigated the effects of these variables on personality traits and psychopathology. The study sample comprised 491 adults living in Istanbul. Participants completed the Sociodemographic Information Form, Brief Symptom Inventory, Childhood Trauma Questionnaire (CTQ-33), Relationship Scales Questionnaire, and  Coolidge Axis II Inventory–Plus Turkish Short Form (CATI+ TR SF). Parametric tests were used to analyze the data. Correlational analyses revealed that psychopathological symptoms were positively and significantly associated with childhood traumas, insecure attachment styles, and various personality traits. In contrast, secure attachment and extraversion were negatively associated with psychopathological symptoms. Childhood traumas were found to be positively related to several personality traits, particularly insecure attachment styles and borderline personality traits. While secure attachment showed negative associations with most personality traits, fearful and preoccupied attachment styles demonstrated positive relationships with both personality traits and psychopathological symptoms. Multiple regression analyses indicated that childhood traumas and attachment styles had significant and distinctive predictive effects on personality traits. Overall, the findings showed that insecure attachment styles were strong and consistent predictors of many personality traits, whereas among childhood trauma types, emotional abuse exhibited more pronounced and widespread effects on personality structure. These results highlight the central role of early relational experiences and attachment patterns in the formation and maintenance of personality traits and demonstrate that early life experiences, attachment styles, and personality structure are closely related to psychological symptoms.

Keywords


                                                                                                                                                                                                        
  • Article Statistics